Dr.vet

طوطی خاکستری(کاسکو)

این پرنده یکی از اعضای تبار پستاسی Psitacidac میباشد که همانند سایر طوطیان از بدنی استوار ولی نرم تشکیل شده به طوری که پرنده میتواند با منقار خود به راحتی به تمام اجزای بدن خوددسترسی داشته باشد وتا ۱۸۰ درجه سرخود را برگرداند . اندازه بدن طوطی خاکستری آفریقایی بسیار متفاوت است و در گونه های کوچک ۱۲ سانتی متر ودر گونه های بزرگ تا ۱۰۰ سانتی متر میرسد و وزن آن در حدود ۴۰۰ گرم است رنگ پر وبال آن خاکستری است و در نژاد کنگو رنگ دم آن سرخ رنگ است ، دمگاه به رنگ خاکستری روشن و لبه های بال سیاه رنگ و پاها خاکستری تیره هستند . رنگ منقار پرنده سیاه و رنگ چشم پرنده بالغ زرد روشن و هردو جنس نر و ماده از نظر ظاهری شبیه به هم میباشند . این پرنده در طول زندگی زاد و ولد می کند و معمولاً در حدود ۵۰ تا ۶۰ سال عمر می کند .

طوطی خاکستری آفریقایی پرنده ای تیز پرواز است و پروازی منظم دارد اما این پرنده قدرت جهت شناسی مناسبی ندارد و نمی تواند همانند کبوترها محل زندگی خود را جهت یابی نموده و به لانه بازگردد ، از این رو پرورش دهندگان این پرنده باید توجه کافی داشته باشند که چنانچه پرنده از محل زندگی خود دور شد ، نمیتواند به راحتی لانه و کاشانه خود را یافته و بدان بازگردد
سه گونه از طوطی خاکستری آفریقایی وجود دارد که این سه گونه عبارتند از :

۱ . طوطی خاکستری آفریقایی کنگو Psittacus erithacus
۲ . طوطی خاکستری آفریقایی تیمنه P.e.Timneh
۳ . طوطی خاکستری پرنسپس P.e.Princeps

هوش وذکاوت کاسکو
در حالی که تعیین میزان هوش در حیوانات و قضاوت درباره این که کدامیک از ذکاوت بیشتری برخوردار است عملاً کار دشواری است ، اما بسیاری از دانشمندان معتقدند که راسته Psittaciforme*ها در بین پرندگان از این لحاظ شاخص میباشند. در این بین کاسکو با داشتن قوه ادراک بالاتر از بقیه قرار میگیرد . اصولاً در بین پرندگان طوطی کاسکو ، طوطی کاکاتو و کلاغ به نظر باهوش تر میرسند. برخی معتقدند که کاسکو یک تقلید کننده کلمات نیست بلکه او قادر است که مفهوم واقعی کلمات را نیز درک نماید . از جمله کسانی که به این امر معتقدند و سخت از آن دفاع میکنند خانم دکتر آرین پیپربرگ است که در کتاب خود « مطالعاتی در باره آلکس» اظهار میدارد : « کاسکو قادر است مفهوم کلمات را به خوبی درک کند . این پرنده میتواند مفهوم صفر را درک نموده و عدم وجود یک چیز را کاملاً بفهمد ». البته مطالب گفته شده بدین معنی نیست که مغز این پرنده شبیه به مغز انسان عمل میکند ، بلکه منظور این است که این مغز می واند برخی از مسایل منطقی را به یکدیگر مرتبط ساخته ودر سطح بسیار پایین آنها را تجزیه و تحلیل نماید

کاسکو از میوه های تازه ، سبزیجات ،غله ،میوه های مغزدار وبذر گیاهان تغذیه می کند.در صورتی که از غذای آماده استفاده می کنید اطمینان حاصل کنید که این غذا مخصوص طوطی های بزرگ بوده و همچنین غذای خریداری شده تازه باشد.

این پرنده می تواند گل کلم ،هویج،اسفناج ،ذرت و تقریبا هر نوع سبزیجاتی را بخورد و اصلا نگران تکه تکه کردن این سبزیجات نباشید آنها دارای منقار بسیار قوی می باشند، اجازه دهید خود پرنده غذایش را تکه تکه کند.در مورد میوه ها هم همینگونه رفتار کنید ،پرنده به راحتی می تواند یک سیب یا پرتقال را تکه کرده و بخورد ، اجازه دهید پرنده از منقار خود استفاده کند بعلاوه با این کار می تواند مدتی سرگرم باشد.

دادن غذاهای انسان از قبیل نان به پرنده ایرادی ندارد ولی دقت کنید که پرنده نباید غذاهایی از قبیل شکر،روغن حیوانی ، شکلات ، کافئین و نمک بخورد.

طوطی خاکستری اصلا پرنده کوچکی نیست هر چند دم بلندی مثل یک ماکائو(طوطی آمازون) ندارد اما به یک قفس نیاز دارد که بتواند بالهای خود را از هم باز کند وهمچنین از دیواره آن بالا رود.اندازه قفس حد اقل باید 36 در 36 باشد برای طوطی های بزرگتر بهتر است قفس را بزرگتر در نظر بگیرید.میله ای که در قفس برای نشستن پرنده تعبیه می شود باید حد اقل دارای قطر یک سانتیمتر باشد تا پرتده به راحتی بر آن بنشیند.

بخاطر داشته باشید که این پرنده یک طوطی بزرگ است و طوطی ها جویدن را دوست دارند این بدین معنی است که اگر قفس پرنده را نزدیک یک کار شیک چوبی یا پارچه ای قرار دهید پرنده نسبتا سریع آنرا از بین می برد.این خطای پرنده نیست جویدن جزئی از وجود این پرنده است.

طوطی های خاکستری حدود 40 تا 60 سال زندگی می کنند.این طوطی پرنده سالمی است و بسیار کم بیمار می شود. شایع ترین بیماری این پرنده پر کنی می باشد که به یک بیماری جسمی یا روانی دلالت می کند.این بیماری زمانی آشکار میشود که پرنده بصورت جدی شروع به کندن پرهای خود می کند.اگر این اتفاق افتاد به پرنده اجازه دهید به کار خود ادامه دهد ،پرنده حتی می تواند نقاطی از بدنش را کاملا بی مو کند.طوطی های خاکستری تنها پرندگانی نیستند که مبتلا به این بیماری می شوند ولی به هر حال یکی از پرندگانی هستند که به این بیماری دچار می شوند.اگر پرنده شما این رفتار را از خود نشان داد به سرعت به یک دامپزشک مراجعه کنید تا در صورتی که پرنده مشکل جسمانی داشته باشد تشخیص داده شود.بیماریهای جسمانی می تواند شامل یک بیماری انگلی،یک آلرژی غذایی یا کمبود مواد غذایی باشد.در صورتی که هیچکدام از علائم بیماری جسمی وجود نداشته باشد احتمالا پرنده به یک بیماری روحی دچار شده است که از دلایل اصلی آن می توان ترس یا تنهایی را نام برد درصوتی که به یک دامپزشک خوب مراجعه کنید می تواند به شما در مورد رفتار با پرنده راهنمائیتان کند.بهترین راهنمائی می تواند این نکته باشد که پرنده را از آسیب در موقع پرواز حفظ کنید. خیلی از پرنده ها هنگامی که خارج از قفس هستند و بالهایشان کوتاه نشده آسیب می بینند.این پرنده ها اجازه پیدا می کنند آزادانه پرواز کنند و در هنگام پرواز به دیوار ، آینه و یا پنجره ها برخورد می کنند و آسیب می بینند. پرنده ای که بالهایش کوتاه شده نمی تواند خارج از قفس پرواز کرده و به خود آسیب برساند.

در صورت تصمیم به خرید طوطی خاکستری بهترین گزینه انتخاب طوطی است که از زمانی که جوجه بوده از مادر جدا شده و توسط یک انسان تغذیه شده است .چنین پرنده ای به راحتی به انسان خو گرفته و به او اعتماد می کند.بسیار کم اتفاق می افتد که آنها نسبت به صاحب جدید خود حالت تهاجمی داشته باشند.با این حال دقت کنید که جوجه باید به سنی رسیده باشدکه به تنهایی غذا بخورد در غیر اینصورت پرنده برای رفتن به یک محیط جدید خیلی جوان است.یک پرنده فروش آگاه هیچگاه چنین پرنده جوانی را نمی فروشد.

دلیل شهرت این پرنده هوش باور نکردنی آن است،آلکس،طوطی ای که توسط دکتر Irene Pepperberg آموزش داده شده می تواند کارهایی در حد یک کودک چهار ساله از قبیل تشخیص رنگ ، شکل و تعداد اشیا انجام دهد.توانایی سخن گوئی این پرنده افسانه ایست.طوطی های خاکستری توانایی یادگیری بیش از صد لغت را دارند همچنین می توانند بسیاری از این لغلات را فهمیده کاملا درست استفاده نمایند.علاوه بر این می توانند هر صدائی را که می شنوند از قبیل صدای تلفن یا یک پرنده تقلید کنند.

آموزش دادن به پرنده به واسطه هوش و حس کنجکاوی اش بسیار شیرین است.اگر می خواهید پرنده شما یک عبارت خاص را تکرار نماید.به شکل های مختلف این عبارت را بیان کنید،یک بار با صدای بلند یکبار با صدای کم و یکبار با صدای کودک و یا هر صدای دیگر و موقع آموزش مستقیما به پرنده نگاه کنید به این صورت پرنده می فهد که شما می خواهید او این لغت را تکرار کند.

برای اینکه پرنده اسم یک شی مثلا بیسکوئیت را یاد بگیرد آنرا در دستتان بطوری که پرنده آنرا ببیند نگاه دارید سپس کلمه را بوضوح ادا کنید.کلمه را در یک جمله بکار برید مثلا بگوئید دوست داری؟ بعد بیسکوئیت را به او نشان داده و بگوئید بیسکوئیت.اجازه دهید پرنده بفهمد در مورد چه صحبت می کنید.

همیشه یک صاحب مسئولیت پذیر باشید،هیچگاه به پرنده لغات اشتباه یاد ندهید،اگرمجبور شوید برای مدتی پرنده را به محل جدید انتقال دهید چه رخ می دهد؟ صاحب جدید احتمالا اصلا از یک پرنده بد عنق خوشش نخواهد آمد.

همیشه اسباب بازیهای متنوعی را در اطراف و داخل قفس پرنده قرار دهید تا حوصله حیوان سر نرود، در غیر اینصورت پس از مدتی پرنده مشکلات رفتاری پیدا خواهد نمود.با تغییر دادن اسباب بازیها و بازی کردن با حیوان، پرنده را همیشه فعال نگاه دارید.

|+| نوشته شده توسط محمد در جمعه بیست و هشتم تیر 1387 و ساعت 23:31

حرف دل

اگر ز هَر خَس و خاری فرا کشی دامن – بهار عیش تو را آفت خزان نرسد

شکوه گنبد نیلوفری از آن سبب است – که دست خلق به دامان آسمان نرسد

|+| نوشته شده توسط محمد در پنجشنبه بیست و هفتم تیر 1387 و ساعت 20:49

كوچكترين سگ دنيا

يك سگ كه تنها 20 سانتي متر قد و كمي بيش از نيم كيلو وزن دارد به عنوان كوچكترين سگ زنده دنيا شناخته شد. به گزارش سايت خبري آنانوا كه تصويري از اين سگ را در كنار يك قوطي كبريت منتشر كرده تا كوچكي ان را به نمايش بگذارد اين حيوان متعلق به يك مجموعه دار اسلواكي است و تنها يك سال دارد. صاحب اين سگ مي گويد دانكا از ابتداي تولد تا كنون رشد خود را كرده و به گفته دامپزشكان ديگر از اين بزرگتر نمي شود. وي به طور تصادفي در اوائل سال جاري با كتاب ركوردهاي گينس اشنا شد و فكر كرد مي تواند نام سگ خود را به عنوان كوچكترين آنها در اين كتاب به ثبت برساند. كتاب ركوردهاي گينس پس از رويت مدارك مستند مبني بر تمام شدن رشد اين حيوان و اينكه هيچ سگ ديگر تا كنون با اين اندازه وجود نداشته پذيرفت تا نام اين حيوان را در ركوردهاي خود به ثبت برساند.

|+| نوشته شده توسط محمد در سه شنبه بیست و پنجم تیر 1387 و ساعت 23:47

هر زنبور عسل , روشهای جداسازی و مصارف دارویی آن

مقدمه:

استفاده از سموم طبیعی در درمان بعضی امراض از دیر زمان ریشه در فرهنگ و تمدن بشری داشته و در این میان زهر زنبور عسل جایگاه ویژهای دارد. شواهد و قرائن دال بر آن است که بشر در قرون قبل از میلاد با درمان با زهر زنبور آشنا بوده است.بابلی ها و مصری ها و ایرانیان و رومی ها از جمله اقوامی بودند که از زهر زنبور عسل به منظور درمان امراض گوناگون استفاده می کردند. ژرمن ها و اسلاوها در قرون وسطی زهر زنبور عسل را برای درمان نقرس بکار می بردند و گرد خشک شده زنبور عسل را داروی مدر خوبی می دانستند.

امروزه برغم پیشرفتهایی که در کشور های پیشرفته در مورد صنعت پرورش زنبور عسل به طور اعم واستخراج زهر زنبور عسل و استفاده از آن در صنایع دارو سازی به طور اخص صورت گرفته متاسفانه در کشورما ایران علارغم وجود امکانات و آب وهوای مناسب در بعد تحقیقاتی هم مطالب مربوطه هم بسیار کم و سربسته ای می باشند.

بر طبق آخرین اطلاعات موجود هر گرم زهر خشک زنبور عسل در بازارهای جهانی به قیمت 300 مارک خرید و فروش می شود.

( معادل قیمت 6 گرم طلا ) برهمین اساس منطقی به نظر می رسد که سرمایه گذاری در این بخش و به کار گیری نیروهای متخصص می تواند در آینده ای نه چندان دور سود زیادی برای کشور عزیزمان به همراه داشته باشد.

1- فیزیولوژی دستگاه تولید زهر:

1-1: سیستم ترشح زهر در زنبور عسل :

این سیستم از یک غدهء کوچک بازی و یک غدهء کوچک اسیدی تشکیل شده است . زهر از این دو غده ترشح شده و به داخل کانالهای زهر جریان می یابند. غدد زهری بسیار پیچیده و منشعب هستند . اجزای سازندهء زهراز سلولهای ترشحی ترشح و توسط کانالهای فرعی به کانال اصلی و ازآنجا به کیسهء زهر هدایت می شوند.

1-2: چگونگی تولید زهر و عوامل موثر در آن :

کار غدد زهری در زنبور کارگربلافاصله بعد ازبلوغ شروع شده و حداکثر تولید آن 2-3 هفته ادامه می یابد اما ساخته شدن تمامی اجزای زهر در یک زمان انجام نمی شود. همچنین بین مقدار گرده موجود در طبیعت و تولید زهر رابطهء مستقیم وجود دارد به گونه ای معمولا" در فروردین و اردیبهشت تولید زهر افزایش می یابد. و در زنبوران تولید زهر در اثر تحلیل غدد زهری کاهش می یابد .

زنبوران کارگر جوان به محض خروج از جایگاهشان دارای ذخیرهء زهری بوده که به تدریج افزایش می یابد این مقدار معمولا" در دو هفتگی به حداکثر مقدار خود می رسد . یک زنبور کارگر می تواند 2-3 میکرولیتر تولید نماید.

Apis Dorsata بیشترین مقدار زهر را نسبت بهApis Mellifira تولید می کند ازهر 10000 زنبور 1 گرم سم خشک بدست می آید. بطور کل غذاهایی که حاوی هیدرات کربن کمتر از مواد آلبومین دار در تولید زهر دخالت دارند.

1-3: ساختمان نیش :

در زنبورهای کارگر و ملکه نیش اندام تخمریزی تغییر شکل یافته ای است که بصورت یک اندام دفاعی می تواند از بدن زنبور بیرون بیایید . علاوه بر این نیش ملکه در مکانیسم استقرارمستقیم تخم در داخل حجره ها نقش دارد. نیش بطور کلی از تغییر شکل پوست های حلقه های 8 و9 شکمی بوجود می آید.

طول نیش در زنبور عسل mm5-6 بوده که دارای 14-16 دندانه یا خار می باشد که پس از فرورفتن آن به داخل بدن مانع خروجش می شود.

تصویر 1- دستگاه تولید زهر و تصویر میکروسکوپی نیش زنبور عسل.

1-4: چگونگی نیش زدن :

این عمل در زنبورهای کارگر به 2 صورت انجام می شود :

حالت (1) : زنبور به آرامی و بدون عجله نیش خود را به داخل بدن انسان یا حیوان فرو کرد و پس از تزریق زهر آن را به آرامی خارج می کند.

حالت (2) : زنبور به به سرعت حمله کرده و نیش خود را فرومی کند و در این حالت عموما" با توجه به ساختمان نیش که اره ای شکل می باشد بزر اثر تلاش برای خارج کردن نیش و فرار از خطر نیش به همراه کیسهء زهر و حتی روده هایش از بدن خارج شده و روی بدن موجود باقی می ماند این زنبور بعد از مدت کوتاهی می میرد .

نیش در حالت عادی بطرف شکم جمع شده و در صورت لزوم یک ماهیچهء مخصوص به خارج فرستاده می شود گنجایش کیسهء زهر 2/0 - mg 3/0 است . فرو کردن نیش در داخل بدن دشمن توسط حرکات جلو و عقب رفتن و لرزش توام با فشار و بلاخره پمپاژ و خالی کردن زهر در محل گزش می باشد .

نیش همانند کمانی فنرمانند عمل می کند و از دو قسمت راست و چپ تشکیل شده است که حرکات این دو قسمت متقابل بگونه ای است که یک قسمت جلو رفته و قسمت دیگر عقب نشینی می کند . پس از جدا شدن نیش از بدن زنبور عضله هایی که باعث حرکات نیش می گردند باعث ادامه یافتن عمل پمپاز زهر به داخل بدن می شود .

2- ترکیبات زهر زنبورعسل :

2-1: خواص فیزیکی :

مایعی شفاف , دارای بویی تیز همانند عسل و طعم بسیار تند و قابلیت انحلال بالا درآب و اسید و عدم انحلال در الکل , و چگالی برابر با 1313/1 و PH آن تقریبا" برابر با 2/5 بوده و در درجه حرارت معمولی 70% از وزن خود را از دست می دهد. و میزان خاکستر آن27 /3% می باشد.

خواص زهر زنبور عسل در اثر گرم کردن آن در HCl یا NaOH از بین می رود. حلالیت زهر در KMnO4 و سایر اکسید کننده ها ضعیف می شود.

زهر زنبور عسل در برابر حرارت بسیار مقاوم است مثلا" با نگهداری آن در دمای Cº100 به مدت ده روز تغییری در خواص آن پدید نمی آید. همچنین این ماده در مقابل سرما هم مقاوم است زیرا در صورت منجمد شدن خواص خود را به مدت چندین سال حفظ می کند.

2-2: درصد ترکیبات معدنی زهر زنبور عسل :

کربن	نیتروژن	ئیدروژن	گوگرد	کلسیم	منیزیم	فسفر	منگنز
46.3	13.3	7.56	1.65	0.26	0.49	0.42	0.04

2-3: اجزاء فرار زهر زنبور عسل :

بیشتر از 20 جزء فرار در زهر زنبور عسل شناسایی شده است. این ترکیبات " فرومن " هم نامیده می شوند. بیشتر این فرومنها نقش هشدار دهنده دارند و به هنگام نیش زدن و یا به هنگام حمله ور شدن زنبور به سمت شکار و یا در مواقع خطر آزاد می شوند. از جمله مهمترین این ترکیبات عبارتند از:

1) Iso – Pantyl acetate

2) n – Butyl acetate

3) n – Boxyl acetate

4) n – Astyl acetate

5) n – Accyl acetate

6) Botyl acetate

7) Botyl alcohol

8) Iso – Pentanol

در میان ترکیبات نام برده شده Iso – Pantyl acetate دارای بیشترین اهمیت می باشد.

2-4: اجزای بیوشیمیایی غیر فرار زهر زنبور عسل :

گروه مولکولی	اجزاء	% از زهر	وزن مولکولی
Protein	Hyaloronidase Phospholipase A2 Melittin	1 - 3 10 - 12 50	41000 20000 12000
Peptid	Secapin MSD Peptide Tertiapin Apamin Procamine Small Peptides	0.2 – 0.5 1 – 2 0 – 1 1 – 3 1 – 2 13 – 15	3000 2500 // // 600 //
Physiologically active amine	Histamine Dopamine Noradrenaline γ – Amino Butyric acid	0.5 – 2 0.2 – 1 0.1 – 0.5 0.5	150 // // //
Sugers	Glucose Froctose	2	180
Phospholipids	---------------	5	700
- Amino acidα	---------------	1	700
Pheromones	---------------	4 - 8	200

2- 5 : ویژگی های ترکیبات غیرفرار زهر زنبور :

2 – 5 – 1 - Hyaloronidase :

هیالورونیک اسید در میان مایع میان بافتی وجود دارد و باعث چسبندگی سلولها به هم می گردد. هیالورونیداز باعث هیدرولیز پلیمرهای متصل به هیالورونیک اسید می گردد و آنها را به قطعات 4 تا 6 واحدی تبدیل می کند در اثر این عمل حد فاصل سلولها از هم جدا شده و راه را برای نفوذ سایر اجزای زهر باز می کند به همین علت هیالورونیداز را یک فاکتور انتشار می دانند.

شرایط مناسب برای فعالیت این آنزیم در PH 4 تا 5 می باشد. قدرت این جزء زهر زننبور ملکه خیلی کمتر از زهر زنبوران کارگر می باشد. این جزء از بزرگترین اجزاء متشکلهء زهر می باشد.

2 – 5 – 2 – Phospholipase A2 :

این جزء از زهر باعث شکسته شدن فسفولیپید غشای سلولی می گردد. این فسفولیپاز فعالترین فسفولیپاز شناخته شده می باشد به گونه ای که بسیار فعالتر از فسفولیپاز زهر مار یا پانکراس پستانداران می باشد. این فسفولیپاز با تاثیر بر روی اسیدهای چرب که حاوی آب می باشند باعث همولیز می شود. این آنزیم همچنین باعث فعال شدن آنزیم Trimbokinas می شود و بر روی آنزیم هایی که دی هیدریتاسیون متابولیک نقش دارند تاثیر منفی می گذارند. اساس ساختمان این آنزیمها بر اسیدهای آمینه و پیوندهای دی سوافید می باشد.

2 – 5 – 3 – Melittin:

پپتید خیلی کوچکی است که از 26 اسید آمینه تشکیل شده است. این پپتید از مولکولهای سیلندری ( α- Helical ) ساخته شده که در قسمت وسط به هم متصل شده و تشکیل تترامر می دهند.

این پپتید به همان صورت تترامر در کیسهء زهر ذخیره می شود که قدرت لیز کردن ندارد اما بر اثر رقیق شدن تترامرها از هم جدا و منومرهای بسیار فعال تولید می کنند که فسفولیپید ها توسط آنها شکسته شده و سرانجام سلول لیز می گردد. این پپتید همچنین باعث همولیز هم می گردد. لیز شدن بعضی سلولها باعث شکسته شدن لکوسیتها و لیزوزیم های آنها شده و در نتیجه آنزیمهای موجود در لیزوزیم خارج شده که موجب لیز شدن Trombocyte ها شده که از آنها Serotonin واز Masticell ها هیستامین ترشح می شود و در نتیجه در محل گزش درد ایجاد می گردد. ملتین قادر به لیز کردن سلولهای حشرات و بندپایان و همچنین موم روی کوتیکول حشرات می باشد. این پپتید به همراه Phospholipase A2 دارای اثر شدیدتری می باشد .

3 - زنبور زدگی , طرق پیشگیری و درمان آن :

3 – 1 – روشهای پیشگیری از زنبور زدگی در زنبورستان :

1 – کارکرد با نژادهای آرام.

2 – بکار بردن پوشاک مناسب (عدم استفاده از لباسهای روشن , پشمی , مویی و کرک دار , جیر یا پوستی) و بکار بردن کلاهی که مو ها را در بر می گیرد.

3 – عدم استفاده از عطر و اسانسهای مختلف و یا روغنهایی که برای موی سر بکار می رود مانند پارافین.

4 – اجتناب از حرکات تحریک کننده زنبوران.

5 – رعایت خونریزی و اجتناب از عرق کردن بدن.

6 – بکار بردن دودکن برای آرام کردن زنبورها.

7 – قرار دادن آب و غذای کافی در اختیار زنبور ها بای جلوگیری از نیش زدن و غارت کلنی.

8 – در صورت نیش خوردن اجتناب از کشیدن و پیچاندن نیش ; که در این صورت باید نیش را توسط نوک ناخن و در خلاف جهت آن خارج کرد.

3 – 2 – مکانیسمهای عمل زهر زنبور در بدن :

بطور کلی زهر زنبور دارای 3 اثر مهم می باشد:

1 – نوروتوکسیک(اثر سم روی اعصاب).

2 – افزایش نفوذ پذیری رگهای خونی.

3 – پاره کردن گلبولهای قرمز خون و آزاد کردن هموگلوبین.

نیومان و هابرمان در سال 1950 اعلام کردند که Melttin باعث کاهش فشار خون و تجزیهء اریتروسیتها و انقباض ماهیچه های عضلات صاف و ماهیچه های مربوط به عضلات ستون فقرات و گرههای سیناپسی می گردد.همچنین آنزیم هیالورنیداز باعث افزایش نفوذ پذیری جدار مویرگها می شود. این عمل بویژه در مورد کاهش نفوذ پذیری مویرگها ناشی از افزایش سن و یا بعضی بیماریها دارای اهمیت است. طبق تحقیقات E.A.Gourt و J.Derry در سال 1958 بر روی موشها فسفولیپاز زهر زنبور اثری دو جانبه بر روی سم استافیلوکوکوس و سم کزاز دارد.

3 – 3 – آلرژی ناشی از زهر زنبور :

در اغلب موارد نیش زدن زنبور باعث تورم و درد در محل به خاطر یك واكنش سمى غیرحساسیتى به زهر زنبور مى شود. واكنش هاى حساسیتى به نیش زنبور ممكن است خفیف بوده و با درد و قرمزى موضعى پوست همراه باشد. در عین حال ممكن است واكنش عمومى تری همراه با ایجاد تورم، كهیر و قرمزى پوست باشد كه مابین دو مفصل را در برمى گیرد.در موارد شدیدتر ممكن است كل بدن دچار تورم شود. تورم عروقى منتشر،بروز اشكال در تنفس و آنافیلاكسى شدید همراه با شوك و سقوط فشار خون ممکن است بوجود آید. واكنش آلرژى نسبت به سم زنبور ممکن است در طول ده دقیقه پس از گزیده شدن رخ دهد.

واكنش هاى شدید حساسیتى تهدید كننده حیات ممكن است در افراد داراى آلرژى شدید و افراد مسن و افراد مبتلا به بیمارى هاى قلبى و عروقى و در موارد گزش هاى متعدد روى دهد. در کل زنان و کودکان و پیران بیشترین حساسیت را نسبت به زنبور زدگی نشان می دهند. تعداد کمی از مردم حساسیت شدیدی نسبت به زهر زنبور نشان می دهند به این صورت که در ابتدا ورم موضعی بوجود می اید و در نیشهای بعدی این ورم گسترده شده و در پایان استفراغ و تهوع و جوشهای پوستی و مشکلات تنفسی بوجود می آید.

بطور کلی تعداد 10 الی 20 نیش یک پدیدهء ایمنی بوجود می آورد. هیالورونیداز و فسفولیپاز A2 قادر به ایجاد عکس العملهای ایمنی بخش هستند. ملتین با وجود اینکه یکی از اجزای بزرگ زهر است مادهء آلرژیک ضعیفی می باشد. مصونیت زنبورداران بخاطر وجود آنتی کورهایی است که توانایی خنثی کردن هیالورونیداز زهر را دارد.

3 – 4– درمان حساسیت ناشی از زنبور زدگی :

هرگز پس از نیش زنبور ورزش نكنید یا حمام داغ نگیرید چرا كه ممكن است واكنش به سم زنبور تشدید شود. اگر به كسى برخوردید كه دچار آلرژى شدید (آنافیلاكسى) شده است، فوراً كمك خبر كنید، احیاى قلبى و ریوى انجام دهید و در صورت امكان به او آدرنالین تزریق كنید.
روش هاى حساسیت زدایى و آلرژى نسبت به سم زنبور بسیار مؤثر هستند. در این روش درمانى تزریق هایى جهت حساسیت زدایى در یك دوره ۳ تا ۵ ساله انجام مى شود كه معمولاً به بهبودى كامل آلرژى منجر خواهد شد. این درمان باید تنها در كلینیك هاى تخصصى آلرژى انجام شود چرا كه ممكن است واكنش هاى شدیدى در هنگام تزریق به وجود آید.

در برخورد با بیمار دچار آنافیلاكسى نكات زیر را رعایت كنید:
• اگر شخص هوشیار است و مشكل تنفس دارد، به او كمك كنید بنشیند. اگر بیمار به علت كاهش فشار خون دچار شوك شده است، بهتر است دراز بكشد و پاهایش بالا برده شوند.
• اگر شخص به هوش نیست وضع تنفس او را ارزیابى كنید و او را به پهلو بخوابانید.

• فوراً اورژانس را خبر كنید تا بیمار به بیمارستان منتقل شود.
• در حالت بروز شوک, دادن استنشاق اکسیژن توصیه می گردد. و برای درمان حالت کلاپس mg100 هیدروکورتیزون را در 1 لیتر سرم فیزیولوژیک حل کرده و در سیاهرگ بطور کند تزریق می کنند. برای درمان کهیر تجویز آنتی هیستامین ها یا افدرین با دز mg30 ترجیحاً به صورت زیر زبانی موثر است. همچنین استفاده از سولفات ایزوپروتالین با دز mg20 به صورت زیر زبانی در اشخاص آلرژیک موثر می باشد.

• در حالت تضاهرات حاد آلرژیک تزریق زیر جلدی آدرنالین با دز ml 5/0 یا تزریق دی فنیدرامین داخل ورید با دز mg10 یا تزریق عضلانی آن با دز mg<